Pebrero 3-Marso 3, 1945: Battle of Manila

Pinakamalupit na urban figthing ang Laban ng Maynila (Battle of Manila) sa kampanya ng US na bawiin ang mga kolonyang inagaw ng Japan sa Pasipiko, Pebrero 3-Marso 3, 1945.
Itinuturing na susi ang pagbawi ng Maynila sa paggapi ni Gen Douglas MacArthur sa sandatahang pwersa ng imperyalistang Japan (1942-1945). Naging hudyat din ito ng pagtatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Sa kumbinasyon ng desperadong hakbang ng mga Hapones at panganganyon at aerial bombardment ng mga Amerkano, 100,000 Pilipino ang namatay at daang libo ang sugatan. Napatay ang 1,010 na sundalong Kano at 16,665 ang napaslang na Hapones sa Intramuros pa lamang. Maihahambing ang pinsala at bilang ng namatay sa tindi ng epekto ng pagsabog ng atomic bomb sa Hiroshima, Agosto 6, 1945.
Ipinagkaluob ng US ang “kasarinlan” sa Pilipinas na sinakop nito nuon pang 1899 sa pagtatapos ng World War II. Tapos na ang bisa ng Tydings-McDuffie Law na nagbigay ng 10-taong palugit para sanayin ang mga lokal na pulitiko na mamahala sa kolonya. Idinaos ang pambansang halalan, Abril 23, 1946 at nanalo si Manuel Roxas bilang huling pangulo ng Commonwealth at unang pangulo ng Ikatlong Republika.

battle of manila bay1
Sa gitna ng pinsalang tinamo, iginapos ng US ang Pilipinas sa mga kasunduang tumitiyak na mananatili ito bilang neokolonya. Ginamit ng US ang pangakong $620M pondo sa reparasyon o bayad pinsala sa digmaan na itinadhana ng Philippine Rehabilitation Act of 1946 mula sa US Congress upang paluhurin at maseguro ang paglagda ng Pilipinas sa mga kasunduang ito.

battle of manila bay2
Nangunguna sa mga ito ang US-RP Treaty on General Relations (Hulyo 4, 1946). Gayung binibitiwan na ng US ang lahat ng kapangyarihan at karapatan sa pag-aari, pangangasiwa, hurisdiksyon at kontrol sa teritoryo at mamamayan ng Pilipinas, pinanatili ng tratado ang kapangyarihan at karapatan nito sa kanyang mga base militar, lupaing kailangan sa pagmantini nito at mga karapatan sa loob ng mga ito.
Binigyan din ng tratado ng kapangyarihan ang US na katawanin ang bansa sa mga bayang wala pang embahada ang Pilipinas. Ipinaako sa Republika ng Pilipinas ang lahat ng balanse ng utang at bayarin ng Philippine Islands na pinagpasyahan ng US Congress bago ang Mayo 1, 1934. Ipinapasan sa gubyernong Pilipino ang lahat ng natitirang obligasyon ng US sa Spain na nilaman ng Tratado ng Paris.
Kasabay na ipinatupad ang Bell Trade Act na isinabatas ng US Congress, 1945 (inaprubahan ng Kongreso ng Pilipinas, Hulyo 2, 1946). Ipagpapatuloy nito ang “malayang kalakalan” sa pagitan ng US at Pilipinas hanggang 1954 at mula rito ay ang pagpapataw ng papataas na taripa na 5% bawat taon hanggang abutin ang 100% sa taong 1974.
Pinakakontrobersyal na probisyon ng Bell Trade Act ang “parity clause,” na nagbibigay kapwa sa mga Pilipino at Amerkano ng pantay na karapatan sa ekonomya, kabilang ang paglinang sa likas na yaman at mineral. Nagbanta ang US na, maliban sa walang maaasahang bayad pinsala sa gera ang Pilipinas, maaaring ipawalang-bisa ng presidente ng US ang alinmang bahagi ng mga kasunduang pangkalakalan ng US sa bansa kung hindi titiyakin ang karapatang ito (International Business Publications;US Library of Congress; Countrystudies.us/philippines).
Nagkumahog ang gubyernong Roxas at ang Kongreso ng Pilipinas para sundin ang utos na ito. Dominado ng mga panginoong maylupa at komprador ang Kongreso. Sila ang nakikinabang sa pakikipagkalakan sa US. Hawak nila ang quota at kontrata sa eksport dito ng asukal, kopra, abaka, atbp.
Dahil taliwas sa Konstitusyong 1935, pinagpasyahan ng Kongreso ang pagsalaksak ng susog parity sa saligang batas, Setyembre 18, 1946. Hindi nila pinayagang bumoto sa deliberasyon ang anim na kinatawan ng Democratic Alliance at tatlo mula sa Nacionalista Party na pinakamatitibay na oposisyon sa pag-amyenda sa konstitusyon. Naipinal ito ng pambansang plebisito, Marso 11, 1947.K

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s